ANG TANHAGA NGA RELO

sinulatan ni Edwin T. Quizan

MAY inagihan bala kamo nga indi mapatihan?

Amo ini ang pamangkutanon nga ginbantala sadto sang Hiligaynon magasin sang ini yara pa sa dumalahan sang Liwayway Publishing, Inc., ukon LPI.

Ang natabo sa “makatalanhaga” ko nga relo, dugay ko na tani nga nasulat kag isumite sa Hiligaynon magasin ukon sa Yuhum man apang nagaagaw sa akon painuino nga basi indi ini pagbatunon sang editor.

Mahimo nga isiling sang mga bumalasa kag magkadlaw: “Sin-o mapati sina sa iya man? Iya lang na himuhimo kay man maayo sia magsulat sang estorya sa komik.”

Ang relo ko nga Seiko 5 Sports, water 100M resist automatic, nabakal ko sa esmagler sa kantidad nga tatlo ka gatus ka pisos bag-o ang deklarasyon sang martial law sa pungsod. Masyado kaatraktibo nga relo. Mahal kaayo kon ikumparar sadto nga panahon nga ang prisyo sang gasolina 25 sintimos ang litro, kag ang krudo 12 sintimos lamang. Ang plete sa salakyan ukon bus, 10 sintimos ang short distance.

Laban sang panahon ko akon ginhinguyang kon pangadlaw sa Aguisan, Himamaylan kag sa katambi nga pulo sang Serena sa Binalbagan, diin ako ang nagapatikang sang palangisdaan nga ginapanag-iyahan sang akon amay. Sadto ang Aguisan may madamo nga punot kag basnigan kag iban nga mga palangisdaan. Diri ako nakapangilala sang madamo nga mga esmagler sang blue seal nga sigarilyo, mga armas nga nagalupok, pulbora kag fuse nga ginahimo nga dinamita. Diri man sini nga lugar nga nakapangilala ako sang gung-an nga mga negosyante sa pangisda, mga pulitiko, walay labot sa mga pulis kag PC nga “palahubog” kag corrupt.

Sa nasiling ko na, ang relo ko nga Seiko 5 Sports, mahal kaayo. Nanugon gid ako sang madula ini sa akon butkon sa sulod sang isa ka simana lamang. Sadto madamo na ang nagapanag-iya sang mga pumpboat sa amon baryo nga karon barangay na. Ang akon pumpboat ginahinakayan sang pila ka mga negosyante sa pagbarter sa lawod. Kag kon kis-a nagabuylog ako sa ila.

Isa ka bes, sang kitaon sa amon baybayon ang mantsuryahan ni Kiwa nga taga-Aguisan, naenganyo ako sang isa ka negosyante nga mapa-lawod upod sa akon pumpboat. Sanglit wala ang akon mekanista ukon manugdala, napilitan ako sa pag-upod sa ila. Sang sa lawod na kami kadasig nga nagburhot palayo ang mantsuryahan. Indi na namon ini malambot kon amon pa lagson. Busa ang isa ka bangka nga wala motor ang amon sinugata. Baklon ang iya lulan nga isda. Pinadulog ko ang pumpboat sa tambi sang iya bangka.

Samtang nagasugilanon sila sang pagbaklanay, ginpunggan ko ang dulong sang bangka nga indi makasagaid sa kilid sang akon pumpboat. Malinaw ang panahon. Masyado katin-aw sang tubig. Pero may mahinay nga balod nga nagadulodapya. Nagaalsa paibabaw kag paidalom sang amon salakyan. Kag kon nano nga disgrasya, ang wala nga kamot ko nga may relo nakasagaid sa tarik sang bangka kag nabugto ang bracelet. “Dakpa ang relo ko, nahulog!” singgit ko sa nagasakay sa bangka. Apang tinulok lamang niya ini nga nagaparikparik paidalom sa matin-aw nga tubig.

Nakadungka kami nga maluya ang pamatyag ko. Nakatulok sa akon ang pila ka mga tao nga ginsugiran sang pagkahulog sa dagat sang relo ko. Ang iban nakalungo sa akon.

Isa ka simana ang nakalipas…

Nag-upod naman ako sa pagpalawod agod magpa-barter. Ang mantsuryahan nga amon ginlulanan iya sang taga-Hinigaran. Ang patron sini ukon maestro kag iban nga mga buso nakakila sa akon. Iban sini sa ila taga-Aguisan. Nakaabot na gali sa ila ihibalo ang pagkalundag sang relo ko sa dagat.

Sanglit maayo ang panguhaon, madamo nga isda ang nalulan sa pumpboat sa baylo sang pila ka kaha nga blue seal nga sigarelyo, manok nga ilihawon, panakot kag kwarta nga ginliklik sa bulsa sang maestro.

May isda na ako nga lagaw kag lukos nga ginhatag sang mga buso sa baylo sang dala ko nga komik kag iban nga balasahon. Ginpaamanan pa ako sang isa ka hiliwaon nga kinsan (inid kon gamay pa, lapu-lapu naman sa Tagalog).

Pag-abot namon sa takas, sanglit damo isda nga dala sang iban nga mga pumpboat nga nagdungka, barato ang bili. Ang dala ko nga kinsan nga nagabug-at sing indi magkubos duha ka kilo gin-ayo lang sang barato. Gani ginpakamaayo ko nga indi na lang pag-ibaligya. Napinsar ko nga ang ulo kag kasudlan lutuon nga tinola… Ang iban isulod sa refrigirator para buas.

Sang mahiwa ko na kag tinloan ang kasudlan nagtingkarag ang akon balahibo. “Agoy!” nasinggit ko. “Ari ang relo ko! Natukob sang kinsan.”

Duha ka mga tripulante sang pumpboat ko ang nagsulod sa balay. Ginpakita ko sa ila ang relo ko nga may dugo pa sang isda. Sige pa ang andar.

(may pahanugot nga ginkuha sa Mga Balasahon sa Hiligaynon : ANG TANHAGA NGA RELO ni Edwin Quizan)

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s