Sin-o si Mona Lisa?

sinulatan ni Edwin T. Quizan nga may tag-ulo nga “Ang Ika-Tatlo nga Mona Lisa

Mona Lisa (cropped)

Mona Lisa

May madamo sing speculation  nga sia bunga sang masanyog nga dalamguhanon ni Da Vinci kag nabun-ag paagi sa pagpinta sa kanbas. May ara nga nagsiling nga si Mona Lisa ginkopya sa imahinasyon nga  nawong sang iloy ni Da Vinci.

Si Da Vinci mahuyogon sa pag-isahanon kag indi palahambal nga katulad sang iban nga mga hinyo. Indi sia magsugid sang hublas nga kamatuoran sa ginatago nga yuhom ni Mona Lisa. Apang suno sa report gikan sa isa ka German Reuters, ang amo nga larawan akto nga gindibuho gikan sa nawong sang isa nga ginhingalanan kay Lisa Gherardini, asawa sang manggaranon nga negosyante sang Florence, Italy. Sadto nga panahon, isa na ka daku nga kadungganan kag manggad  kon ang imo larawan gindibuho kag ginkuadro.

Indi ko na madumdoman kon sin-o ang nagsulat sang ambahanon nga ang tig-ulo Mona Lisa kag may linya sang dinalan nga katulad sini: Many dreams having brought into your doorstep/ Ang just lay there/ Are you warm are you real Mona Lisa… Ang amo nga ambahanon masunson nga ginaharana sang mga ulitao sadto sa mga ulay nga malinong ang kagab-ihon kag masanag ang paugsaron nga bulan.

Kag diri sa aton kaugalingon nga pulong sa HILIGAYNON magasin, may ginbantala nga sinulatan bahin sa sining si Mona Lisa. Si Atty. Gregorio Balsicas, Jr. sang Sagay, Negros Occidental, nagsulat sang short story nga gintig-ulohan, “Ang Ika-duha Nga Mona Lisa,”  sugilanon nahanungod sa kinagamo nga natabo sa baylehan. May isa ka matahom nga babae  nga gin-agawan nga sauton sang mga ulitao.

“Papahuwayon anay ninyo si Inday. Indi anay pagsauton karon nga sonata,” hambal sang tsaperon.

Apang may isa ka abosador nga naglalas sang kamot ni “Inday” nga sauton.  Kinagat niya ini  sa butkon. Nagsugod ang gamo. Umabot ang isa ka pulis.

“Matudlo mo kon sin-o ang nagsugod sang gamo?” Pamangkot sang pulis.

“Huo, Sia! Kinagat ko sia sa butkon.” Kag gintudlo ang lalaki.
Kag gindakop sang pulis ang gintudlo nga lalaki. Gintan-aw ang butkon. Wala sing agi nga  kinadtan. Gintulok sang pulis si Inday. Nagyuhom ini sa iya. Yuhom nga sa iya paghaumhaom katulad gid sang yuhom ni Mona Lisa.
In short, naghingapos ang sugilanon ni Atty Gregorio Balsicas, Jr. Ang conclusion: kon ngaa nagayuhom si Mona Lisa kay indi gali sia makakadlaw. Wala gali sia  sing ngipon. Kon makadlaw gid man sia iya ginatabunan sang palad ang iya baba.

Apang ang akon naman ginsulat sa HILIGAYNON nga ang tig-ulo “Ang Ika-tatlo Nga Mona Lisa” wala pagbatuna sang editor. In short, gin-reject. Ang nahauna nga pahina sang manuskrito ginsulatan sang lapis, sorry, Mr. Quiz. We cannot accept this.

Ang akon manuskrito nga indi gid man makabig nga masterpiece nga ang settings ginkuha sa isa ka eksklusibo nga bulothoan sang Fine Arts, diin ang isa ka propesor naghatag sing pasinawan sa mga manughingapos nga bumolutho. Isa sang iya mga questionaire: Why Mona Lisa Smile? (Ngaa Nagayuhom si Mona Lisa?)

Kahapos sabton nga pamangkot nga daw wala gid sing may mahulog nga grado. Ang sabat   sang isa ka bumolutho: Nagayuhom si Mona Lisa kay ang iya bana nakakita na sang maayo nga palamugnan. Sayop! Si Mona Lisa wala sing bana – dalaga sia! Failure…!

Siling naman sang ika-duha: Nagayuhom si Mona Lisa kay ang manok nga iya ginasagod nagsugod na sa pag-itlog. Kag ang ika-tatlo naman: Nagayuhom si Mona Lisa kay wala gali sia sang ngipon! Indi sia makakadlaw. Korek! Suno ini sa kay Atty. Balsicas, Jr.

Sadto ang HILIGAYNON magasin yara pa sa dumalahan sang Liwayway Publishing, Inc. ukon LPI. Kon batunon man sang editor ang imo sinulatan, maagi pa ini sa kamot sang editorial director kag sa iya assistant ugaling ibantala.

Sining karon naman nga ang HILIGAYNON yara na sa dumalahan sang Manila Bulletin Publishing Corporation sa idalom ni Ner Jedeliz, Jr. nga associate editor, ang akon artikulo nga ginatig-ulohan, “Ang Maragtas Sang Barangay Guiljungan,” ginbantala sang Oktobre 11, 2006 nga tadya. Ang hingaposan nga dinalan nagahinambit sa pagdayaw  sa ginpurogan nga Hara sang pandot. Siling sang manugbinalaybay: “…Sa imo karon ang walay kataposan nga yuhom nga ginpasundayag sang isa ka bantog nga pintor nga si Leonardo da Vinci sa bibig ni Mona Lisa. Kami nga imo alagad nagayaob sa imo.”

[bahin ini sa mga sinulatan ni Edwin T. Quizan sa iya Mga Balasahon sa Hiligaynon]

Advertisements

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s