Ang Tumandok

Gil Camporazo, the authorTUMANDOK – Talapuanan sang mga Manunulat kag mangin-alamon nga Tumandok sang Kabisay-an Nakatundan. (It is a venue for writers and native wise men of Western Visayas)

Gil Camporazo is the author/owner of this blog written in Ilonggo edition. Ilonggo is one of the local dialects in the Philippines and it is used by the people in Region VI – Western Visayas.

Suga, ang Kapawa

oil lamp

Suga, ang Kapawa
ni Wellgen Caimpon Tagaduar

kalinong sang kagab ihon aton maekperyensyahan
bangud sang blackout nga aton naaguman
kapaang sang palibot akon gid mabatyagan
kay gasalig lang sa hangin nga dala sang electric fan
kabudlay gid maginawi kung wala sang suga
suga nga sa aton gahatag kapawa
kapawa nga sa aton gahatag kasanag
kasanag nga magaubay sa aton sa masanag nga bwasdamlag
ka moderno na gid sang panahon
kay ang mga taho gasalig na gid sa makabag o nga teknolohiya naton
halos maguba ang kalibutan kung wala sang kuryente
nga sang una nga panahon gasalig lamang sa kasanag sang kingki
sa kalinong sang palibot bangud sang kadulom
madamo ka sang madumduman nga gasulod sa imo paminsaron
kadamo sa aton mabatian kag mahisayran
mga damgo nga sa imo panghunahuna gakahuman
kabay pa nga ang kasanag sang kandila sa imo magaubay
sa madulom nga dalan sang pagpangabudlay
ang kasanag sang kandila mangin imo giya
sa paglab ot sang mga handom para sa imo kag sa imo pamilya

Manugbinalaybay:

WELLGEN CAIMPON TAGADUAR, Manunudlo, Buga National High School, Buga, Leon, Iloilo

Sahi sang Estudyante

SAHI SANG ESTUDYANTE
ni Wellgen Caimpon Tagaduar

Sa adlaw – adlaw nga tanan nga akon makit – an,
Mga estudyante gabalik – balik sa eskwelahan,
Bitbit ang bag nga may unod notebook kag balunan,
May mahipid nga uniform nga sang I.D. ginsab – itan.

Estudyante kung sila pagatawgon,
Sa eskwelahan sila ang padulong,
Dalan sang kabudlay kag pag – antos ginasuoy,
Agod maayong bwasdamlag ila man maagom.

Sa akon pagpanilag kag pagpanalawsaw,
May madamo nga klasi sang estudyante sa buluthuan,
Sa sining panghuna – huna kag panan – awan,
Ayhan hindi ko maubos mitlang ang tanan.

May mga estudyante nga matutom sa ila pagtuon,
Sa pageswkela wala sang may ginausik nga tinion,
Paghatag kabilinggan kag importansya sa edukasyon,
Makatapos kag maayong bwasdamlag handom sining mga matutom.

May mga estudyante man nga mga pawala lang,
Mayo man kung makaeskwela, mas mayo pa gid kung hindi na lang,
Sila ining wala pagulikid sa ginagastos sang ginikanan,
Mga estudyante nga sa eskwelahan puro lang kabulastugan.

May mga estudyante man nga sunod lang sa agos sang panahon,
Daw dahon nga gasunod lang kung sa diin sang tubig anuron,
Sila ining mga wala prinsipyo kag panindugan,
Kay ang barkada, amigo o amiga amo lang ang ginasandigan.

May ara man nga nagkadto lang sa eskwelahan,
Agod responsibilidad kag ulubrahon sa panimalay malikawan
Natak – an sa sungad kag sugo sang ila ginikanan,
Eswkela na lang kay sa eskwelahan katawhay lang.

Estudyante, tani imo man mapinsaran,
Pamangkuta ang kaugalingon kag binagbinaga ang tanan,
Ngaa ako nagabalik – balik sa eskwelahan?
Ngaa kinahanglan gid nga ako may tinapusan?

Ano gid ka importanti ang edukasyon?
Ngaa ginausikan ko ini sang akon tinion?
Ngaa ang mga ginikanan pirmi lang nagapahanumdum?
Nga ang edukasyon isa lang sa manggad nga mabilin nila sa aton.

Estudyante edukasyon hatagan importansya,
Mangin responsabli sa kaugalingon kag pageskwela,
Hatagan kabilinggan sakripisyo sang ginikanan,
Magtuon sing matutom para sa ikasanyog sang kaugalingon, pamilya kag sang sosyudad naton.

Manugbinalaybay:

Screenshot_20200124-160436_Facebook-395x371
WELLGEN CAIMPON TAGADUAR, Manunudlo, Buga National High School, Buga, Leon, Iloilo

Gahum Sang Pagpangamuyo

GAHUM SANG PAGPANGAMUYO
ni Wellgen Caimpon Tagaduar

Kadamo na sang hitabo sa aton palibot ang nagluntad
Mga kalamidad nga sa masami sa aton nagapatublag
Baha nga dala sang mabaskog nga ulan bangud sang bagyo nga dalitan
May linog nga sa Mindanao nag – utas sang pila ka kabuhi kag naghalit sang propiedad kag palangitan-an

Bush fire sa Australia nga sa bilog nga kalibutan nagpa alarma
May banta sang giyera sa tunga sang Iran, Iraq kag America
May bago nga sakit nga dulot sang virus nadiskubre sa China
Ini nga mga pangkalibutanon nga hitabo sa aton nagpaaligmat kag naghatag kakulba

Sining ulihi lang ang bulkang Taal nagalburuto
Nagbuga sang madamol kag maitom nga aso
Alert level 4 sa palibot sang bulkan gindeklara
Mga pumuluyo gin evacuate agud mapalayo sa peligro kag halit sini nga dala

Ayhan ini na ang tinion agud kita tanan magbugtaw
Sa dako nga kamatuuran nga kita tanan may kakulangan
Kakulangan nga dulot sang aton kapabayaan
Sa aton kaugalingon, isigkapareho, sosyudad kag sa bilog nga kalibutan

Ayhan ini na ang balos sang Inang Kalikasan
Sa aton kapabayaan kag irisponsabli nga hinimuan
Sa aton mga aktibidad sa aton palibot kag dunang manggad
Nga sa masami ginaabuso kag sang mga taho ginapatumbayaan

Mga pumuluyo sining kalibutan
Indi pa man ulihi ang tanan
Kita may dako nga papel nga dapat tungdan
Agud mapanumbalik ang katahom sining kalibutan

Tion na agud kita maghugpong
Ipakita nga kita tanan nagaugyon
Ang tanan nga hitabo sarang naton malampuwasan
Upod sa pagpangamuyo sa labing Mataas sa tanan

Tion na man ini agud kita tanan magpakabakod
Sa aton kaugalingon upod ang Mahal nga Dios
Iampo ang tanan sa Iya sang may dako nga pagsalig
Bug usa ang kaugalingon kag magpangamuyo sing himpit

Ini tanan pagpahanumdom lang
Sa aton tanan sang Dios nga tagtuga sang tanan
Ang tanan nga hitabo aton gid malampuwasan
Upod sang gahum sang pagpangamuyo sa Mahal nga Dios nga Makagagahum sa tanan.

Ang manugbinalaybay:

Wellgen Caimpon Tagaduar

Wellgen Caimpon Tagaduar, Manunudlo, Buga National High School, Buga, Leon, Iloilo